Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Kazakistan İş Konseyi Başkanı Selçuk Yüce, iki ülke arasında ticaret hacmini 15 milyar dolara çıkarma hedefinin yürütülen çalışmaların rotasını belirlediğini vurgulayarak, "Bu hedefi gerçekleştirebilmek için ticarette yer alan ürün yelpazesini genişletmeli, birbirimizin pazarlarına erişimi kolay hale getirmeli ve ikili ticarette daha çok firmanın bulunmasını sağlamalıyız." ifadelerini kullandı.
AA muhabirine açıklamalarda bulunan Yüce, Türkiye ve Kazakistan'ın ekonomik ve ticari bağlarının, köklü dostluk ilişkileri ile stratejik ortaklıktan aldığı güç sayesinde ilerlemeyi sürdürdüğünü dile getirdi. Astana'da 13-14 Mayıs'ta gerçekleştirilen Türkiye-Kazakistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi (YDSK) 6.
Toplantısı'nın, ilişkilerde gelinen düzeyi gözler önüne serdiğini söyleyen Yüce, hayata geçirilen adımların, ekonomik ve ticari bağların Kazakistan'ın bağımsızlığını kazanmasından bu yana yaşanan en güçlü dönemlerden birinden geçtiğine işaret ettiğini belirtti. Sektörler bakımından imalat sanayisi, madencilik, tarım ve gıda işleme faaliyetlerinin ön plana çıktığını anlatan Yüce, "Kazakistan'ın tarım potansiyelini çağdaş üretim, işleme ve depolama teknolojileriyle güçlendirmek, Türk şirketlerine deneyimlerini kullanabilecekleri kayda değer fırsatlar yaratıyor." şeklinde konuştu.
Ham maddelerin bulunduğu yerde işlenip katma değer taşıyan ürünler haline getirilmesinin de iki ülke açısından fayda yaratabilecek önemli bir ortak çalışma modeli olduğunu vurgulayan Yüce, açıklamalarını şöyle sürdürdü: "Sağlık, kimya, ilaç ve tıbbi ekipman imalatını da öncelik taşıyan sahalar olarak değerlendiriyorum.
Türkiye'nin bu sektörlerde edindiği birikimi Kazakistan'ın gereksinimleriyle bir araya getirebiliriz. Enerji, lojistik ve dijital teknolojiler de ekonomik ortaklığımızın kapsamını genişletebilecek diğer alanları oluşturuyor. Bilhassa yapay zeka ve dijitalleşmede karşılıklı tecrübe aktarımı ile ortak girişimlerin bölge çapında önemli neticeler vereceği kanaatindeyim." "Türkiye'nin Kazakistan pazarındaki payını büyütürken karşılıklı ticaretin dengeli ilerlemesine önem veriyoruz" DEİK Türkiye-Kazakistan İş Konseyi Başkanı Yüce, iki ülkenin ticaret hacminde geldiği noktayı değerli gördüklerini belirterek, 2025 yılı verileri itibarıyla karşılıklı ticaretin yaklaşık 10 milyar dolar düzeyine çıktığını, önceliklerinin ise bu artışı istikrarlı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmak olduğunu ifade etti.
Türkiye-Kazakistan ticaret hacmi için belirlenen 15 milyar dolarlık hedefin çalışmalarını şekillendirdiğini anlatan Yüce, "Söz konusu hedefi yakalamak için ticaretteki ürün çeşitliliğini artırmalı, karşılıklı olarak pazarlara girişi kolaylaştırmalı ve daha çok şirketi iki ülke arasındaki ticarete katmalıyız. Kazakistan pazarında Türkiye'nin payını büyütürken ticaretin her iki yönde dengeli gelişmesine de önem atfediyoruz." dedi.
Önümüzdeki süreçte kurulan temasların ticari anlaşmalara dönüşmesine katkı sunmaya ve fırsatlardan daha çok şirketin faydalanmasını sağlamaya yoğunlaşacaklarını dile getiren Yüce, "Bu çerçevede, fırsatları sektörler ve ürünler özelinde saptamayı, ihracat yapan firmalarımızı muhtemel alıcılarla bir araya getirmeyi ve piyasa şartları konusunda onlara düzenli bilgi sunmayı önceliklerimiz arasında değerlendiriyoruz." açıklamasını yaptı.
Lojistik giderlerinin düşürülmesinin, teslim sürelerinin azaltılmasının ve gümrük süreçlerinin kolay hale getirilmesinin ticaretin ilerlemesi için son derece önemli olduğunu vurgulayan Yüce, "Bu başlıklarda kaydedilecek gelişmeler, şirketlerimizin rekabet kabiliyetini yükseltecek, yeni iş temaslarının süreklilik taşıyan ticari bağlara dönüşmesini kolay hale getirecek.
Amacımız, daha çok firmanın etkin biçimde bulunduğu, geniş ürün yelpazesine sahip ve sürdürülebilir bir ticaret yapısı kurarak 15 milyar dolarlık hedef doğrultusunda sağlam adımlar atmak." ifadelerini kullandı. "Türk yatırımcıların gösterdiği ilgi somut projelerde görülebiliyor" Selçuk Yüce, Kazakistan'ın yatırım ortamını iyileştirmek üzere attığı adımlar sayesinde Türk firmalarının yatırım süreçlerinin kolaylaştığını söyleyerek, yatırımcılara ait işlemleri tek merkezden gerçekleştirmeyi hedefleyen dijital platformun, idari problemlerin giderilmesi için oluşturulan mekanizmaların ve yatırımcı haklarını korumaya gösterilen özenin bu bakımdan öne çıktığını belirtti.
Özel ekonomik bölgelerde belirlenen şartları karşılayan projeler için sağlanan vergi ve gümrük kolaylıklarının üretime dönük yatırımlara destek olduğunu anlatan Yüce, "Sunulan olanaklar, Türk firmalarının Kazakistan'da tesis açıp bir yandan yerel talebe yanıt vermesine, diğer yandan bölgedeki pazarlara dönük üretim gerçekleştirmesine yardımcı oluyor.
Bu noktada yatırımın yapıldığı sektöre, konuma ve büyüklüğe uygun teşvikleri doğru biçimde değerlendirmek önem arz ediyor." yorumunu yaptı. Türk yatırımcıların ilgisinin somut projelere bakılarak görülebileceğini söyleyen Yüce, açıklamasına şöyle devam etti: "Gelecek süreçte tarım ürünlerinin ileri seviyede işlenmesi, sağlık, imalat ve ambalaj sanayisi, inşaat malzemeleri, madencilik, ilaç ve gıda takviyesi imalatı ile lojistik merkezleri sahalarında yatırımların çoğalacağını öngörüyorum.
Duyurulan projelerin yanı sıra Kazakistan'ın yerli üretimi ilerletmeye yönelik öncelikleri de bu öngörüyü destekliyor. Türk firmaları için başlıca fırsat, ülkenin gereksinimlerine yanıt veren yatırımlar ortaya koyarak üretimdeki deneyimlerini ve sahip oldukları teknolojileri bu pazara aktarmaktır." "Orta Koridor, ticaret güzergahlarının çeşitlenmesini destekliyor" Selçuk Yüce, Kazakistan'ın Orta Asya içindeki yeri ve Türkiye'nin Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika ile Akdeniz pazarlarına ulaşabilme kapasitesinin, iki ülke için geniş bir coğrafyada ortak hareket edebilme olanağı yarattığını dile getirdi.
Orta Koridor'un stratejik değerine dikkat çeken Yüce, görüşlerini şöyle aktardı: "Çin'den çıkıp Kazakistan, Hazar Denizi ve Güney Kafkasya'yı geçerek Türkiye'ye ulaşan bu hat, ticaretin izlediği yolların çeşitlenmesini destekliyor. Bununla birlikte, bir koridorun seçilmesinde yalnızca coğrafyanın sağladığı üstünlük yeterli olmuyor.
Seferlerin düzenli yapılmasına, teslim sürelerinin öngörülebilir olmasına ve taşıma giderlerinin rekabetçi düzeyde tutulmasına da ihtiyaç var. Dolayısıyla limanlara, demir yollarına ve lojistik merkezlere yapılan yatırımların gümrük süreçlerinin dijital ortama aktarılmasıyla eş zamanlı ilerlemesi önem taşıyor. Nitekim Türkiye ile Kazakistan arasındaki temaslarda elektronik geçiş belgeleri ve dijital yük yönetimi benzeri uygulamalar da ele alınıyor.
Enerji ve sanayideki projeler, söz konusu bağlantıların üretim yönünü kuvvetlendiriyor. Sanayi tesislerinin verimli biçimde ve kesintiye uğramadan çalışabilmesi için güvenilir enerji tedariki temel bir gereksinimdir. Türk firmalarının enerji üretimi, yapı malzemeleri ve kimya gibi sahalarda gerçekleştirdiği yatırımlar, Kazakistan'ın üretim kapasitesini destekliyor.
Bunun yanında ekipman, teknoloji ve mühendislik hizmetleri açısından Türkiye ile Kazakistan arasında yeni çalışma fırsatları doğuruyor." Uzun vadeli beklentilerinin, Türkiye ve Kazakistan'ın birlikte üretim yapma ve üçüncü ülkelerin pazarlarına ulaşma konularında daha yakın işbirliği kurması olduğunu söyleyen Yüce, "Böyle bir yaklaşımın, iki ülke arasındaki ticareti dış şartlarda yaşanacak değişiklikler karşısında daha dirençli kılacağına inanıyorum." dedi.
"Üyelerin doğal kaynakları, üretim yetenekleri ve çeşitli pazarlara ulaşma olanakları birbirini bütünlüyor" Türk Devletleri Teşkilatını, paylaşılan tarih ve kültür bağlarını ekonomik ve ticari ortaklığa çevirebilecek önemli bir zemin olarak değerlendirdiğini ifade eden Selçuk Yüce, "Teşkilata üye ülkelerin doğal kaynakları, üretim yetkinlikleri ve farklı pazarlara ulaşabilme olanakları birbirini tamamlayıcı nitelik taşıyor." şeklinde konuştu.
Kazakistan'ın enerji ve maden zenginlikleri, tarım potansiyeli ve Avrasya coğrafyasındaki ulaşım bağlantıları sayesinde Türk Devletleri Teşkilatının başlıca ekonomik aktörleri arasında bulunduğunu vurgulayan Yüce, "Kazakistan'ın teşkilata sunduğu katkıyı yalnızca ham madde sağlamakla sınırlı görmüyorum. Ülkenin ortak sanayi yatırımlarında, gıda üretiminde ve bölgesel dağıtım ağlarında alacağı sorumluluk, üyeler arasındaki ekonomik ilişkileri daha güçlü hale getirebilir." ifadelerini kullandı.
Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin teşkilatın diğer üyelerindeki alıcılara, yatırım olanaklarına ve güven duyabilecekleri iş ortaklarına ulaşmasını kolay hale getirecek mekanizmalara gereksinim olduğunu dile getiren Yüce, şu görüşleri paylaştı: "Karşılıklı yatırımları ilerletmek adına ortak finansman olanaklarının genişletilmesine ve somut projeler temelinde ortaklıklar oluşturulmasına önem veriyorum.
Ülkelerden birinin ham maddesini bir diğerinin teknolojisi ve üretim birikimiyle bir araya getiren projeler, teşkilat bünyesindeki ekonomik entegrasyona doğrudan katkı sunacaktır. Yatırım şartlarının net ve öngörülebilir nitelik taşıması, ticari anlaşmazlıkların etkili şekilde çözüme kavuşturulabilmesi de bu sürecin başlıca koşulları arasında bulunuyor."
